Vrijstaande (lage) bomen of bomen in kleine groepen bieden beschutting voor huismussen. Daarnaast kunnen zij dienen als uitkijkplek voor roofvogels wanneer ze hoog genoeg zijn. Een solitaire boom wordt ook gebruikt als verzamelplek voor vlinders en andere insecten tijdens de paartijd. Vrijstaande bomen hebben daarnaast de ruimte om vooral in de breedte te groeien in plaats van de hoogte. Dit levert vaak een grillige groei met grote takken, waardoor de boom verschillende nest- en verblijfsmogelijkheden kan aanbieden met voldoende beschutting.
Inheemse bomen
Inheemse soorten die men plant als solitaire bomen zijn bijvoorbeeld beuk, eik, schietwilg, linde en iep. Deze hoge bomen (1e orde) zorgen voor de meeste schaduw en dekking, al kunnen ze ook een plek bieden aan predatoren, bijvoorbeeld grote vogelsoorten. Ook kleinere bomen als de berk, els of hoogstamfruitbomen zorgen voor voedsel en beschutting en daarmee voor ecologische waarde.
Fruitbomen
Fruitbomen trekken veel dieren aan. In de holtes van oude bomen broeden de steenuil en holenduif. Onder de boomschors krioelt het van de insecten die dienen als voedsel voor vogels, zoals de boomkruiper en grote bonte specht. In het voorjaar trekt de bloesem hommels, bijen en zweefvliegen aan. In het gras onder de fruitbomen groeien paardenbloem, pinksterbloem en madelief.
Vogels
Veel vogels profiteren van de bomen, zoals merels, zanglijsters, huismussen, boomkruipers, boomklevers en mezen. Ook de Vlaamse gaai en grote bonte specht zijn een graag geziene gast. Bomen bieden uitzicht, voedsel, veiligheid en nestgelegenheid.
Tip: Let op de grootte van de boom, je wilt niet dat de boom in de toekomst in de weg gaat zitten. Het best is om een aantal verschillende soorten toe te passen in een gebied, ook in een bomenlaan. Mocht er een ziekte bij een van de soorten zijn, dan treft dit ze niet allemaal en kunnen gemakkelijk weer nieuwe bomen ertussen geplant worden
