Icoon zoomvegetatie

Zoomvegetatie

Home / Maatregelen / Zoomvegetatie

Een mantelzoom is een overgangsgebied tussen een bosje en de omliggende omgeving en speelt een cruciale rol in het bevorderen van biodiversiteit. Dit type vegetatie vormt een gelaagde structuur met diverse plantenlagen, wat het een echte hotspot voor biodiversiteit maakt. De verschillende lagen trekken insecten zoals vlinders, bijen en zweefvliegen aan, die op hun beurt voedsel vormen voor vogels en kleine zoogdieren. Hierdoor ontstaat een ecosysteem waarin verschillende diersoorten profiteren van de aanwezigheid van zowel voedsel als beschutting.

 

Gelaagdheid als sleutel tot soortenrijkdom

De gelaagdheid van een mantelzoom is essentieel voor het aantrekken van een breed scala aan diersoorten. Elke plantlaag biedt specifieke voordelen voor bepaalde soorten. Vogels zoals de huismus en merel hebben verschillende behoeften: een huismus zoekt beschutting in dichte struiken en eet insecten in het voorjaar en zaden in de herfst, terwijl een merel zowel op de grond naar insecten scharrelt als hoog in bomen zingt. Door een divers aanbod van planten te creëren, die geleidelijk in elkaar overlopen worden er verschillende voedsel- en schuilmogelijkheden geboden, wat de biodiversiteit bevordert.

 

De 3 lagen van een mantelzoom

  • Zoomvegetatie: Deze laag bestaat uit kruidachtige en vaste planten, soms ook een half struik. Deze laag vormt een lijnvormige verbinding  tussen  de struiken en kruidenrijk grasland. Het de kruiden trekt insecten aan en zorgt voor voedselbronnen voor vogels en kleine zoogdieren.
  • Struiklaag (struweel): Struweel bestaat uit inheemse struiken, waarvan een deel bij voorkeur bessen draagt. Dit trekt in het voorjaar insecten aan door de bloei, en in het najaar vormen de bessen een belangrijke voedselbron voor vogels en kleine zoogdieren. Het dichte karakter van struweel biedt daarnaast schuilplaatsen voor nestelende vogels en kleine zoogdieren.
  • Boomlaag: Verspreid over de mantelzoom kunnen ook hogere bomen worden aangeplant, wat extra schuil- en zangplaatsen biedt voor vogels. Deze bomen vergroten de ecologische waarde van het gebied doordat ze een extra dimensie van verticale gelaagdheid creëren.

 

Tip: Voeg een strooisel laag toe.

Er zijn veel insecten die zich verschuilen in de strooisel laag. Deze insecten bieden een rijke voedselbron voor veel vogels en grondgebonden zoogdieren. Je hoeft hier bij de aanleg weinig voor te doen, behalve het verspreiden van enig snoeiafval dat ontstaat tijdens de aanleg. Daarnaast zijn stapels met stenen of takken een belangrijke broedplaats, bijvoorbeeld voor de steenmarter.

Richtlijnen

""

Gelaagdheid bevorderen

Zorg voor een variatie aan inheemse planten in alle drie de lagen: kruiden, struiken en bomen. Dit biedt een breed scala aan voedsel en schuilplaatsen.
""

Gebruik inheemse struiken

Kies voor besdragende struiken zoals de meidoorn en sleedoorn. Deze bieden insecten in het voorjaar en bessen in het najaar, wat zorgt voor een continue voedselvoorziening.
""

Verbindingszones creëren

Sluit de mantelzoom aan op andere natuurlijke elementen zoals bossen of watergangen. Dit bevordert de verplaatsing van soorten door het landschap.
""

Groter is robuuster

Een mantelzoom van 5 bij 10 meter kan al ecologisch waardevol zijn, maar grotere structuren bieden meer voordelen en ondersteunen een hogere natuurwaarde.
Illustratie van mantelzoom met een overgang van bloemrijk grasland, lage struiken, hoge struiken en bomen

Zoom

mantel

Bomen

Andere maatregelen

Insectenhotel icoon

Insectenhotel

Icoon bloemrijk en kruidenrijk grasland

Bloemrijk en kruidenrijk grasland

Icoon groene grondgebonden gevel

Gevelgroen en klimmend groen

Icoon bruin dak, grinddak of schelpendak

Bruine daken

Icoon gazon en onverharde paden

Gazon

Icoon heggen en hagen

Heggen en struweelhagen

Icoon vaste planten

Vaste planten