IJsvogel

Alcedo atthis
Ijsvogel (Alcedo atthis) op tak
Home / Doelsoorten / IJsvogel

De ijsvogel is een opvallende vogel met felblauwe en oranje tinten, die vooral langs schoon, visrijk water leeft. Deze soort is sterk afhankelijk van rustige, natuurlijke waterlopen met steile, zandige oevers voor nestgelegenheid.

Verblijfplaats en voortplanting

IJsvogels broeden in steile, zandige oevers langs rivieren, beken en meren, waar ze zelf nestholen uitgraven. De nesttunnels kunnen tot een meter diep zijn en eindigen in een broedkamer. Het creëren en behouden van geschikte steile oevers is cruciaal voor hun voortplanting. In gebieden waar natuurlijke broedgelegenheid ontbreekt, kunnen kunstmatige nestwanden worden geplaatst. Deze moeten op rustige plekken liggen, met voldoende voedsel in de buurt en zonder verstoring door menselijke activiteit of predatoren.

Voedsel

De ijsvogel jaagt vanaf lage takken of uitkijkposten boven het water op kleine visjes, waterinsecten en larven. Schoon, helder water met een rijke visstand is essentieel. Het verbeteren van de waterkwaliteit en het stimuleren van een natuurlijke visstand door gevarieerde oevervegetatie en waterdieptes helpt om het voedselbestand op peil te houden. Ook het plaatsen van takken of paaltjes langs de waterkant biedt de ijsvogel extra jachtplekken.

Veiligheid

Rust en schone, ongestoorde wateren zijn belangrijk voor de ijsvogel. Menselijke verstoring, zoals druk recreatief gebruik van waterwegen of ingrijpende oeverbeheermaatregelen, kan broedpogingen laten mislukken. Door verstoring te beperken en natuurlijke oevers met dichte beplanting te behouden, kunnen ijsvogels ongestoord broeden en jagen. Beschutting in de vorm van bomen en struiken langs het water helpt hen om te schuilen bij gevaar en biedt extra uitkijkposten.

Verbinding

Ijsvogels hebben een territorium dat meerdere kilometers aan waterlopen kan beslaan. Het is daarom belangrijk dat geschikte broed- en jachtgebieden met elkaar verbonden zijn via natuurlijke oevers, zodat ze zich veilig kunnen verplaatsen. Versnippering door kunstmatige obstakels, zoals harde beschoeiingen en dammen, bemoeilijkt hun verspreiding. Het verbeteren van de ecologische verbindingen tussen wateren vergroot de overlevingskansen van ijsvogels, vooral in strenge winters wanneer voedsel schaars is.

Checklist leefgebied

""

Verblijfplaats en voortplanting

Steile, zanderige oevers waar nestholen in gegraven kunnen worden. Voeg verblijfplaatsen toe door zelf geschikte oevers of kunstmatige nestwanden te creëren.
""

Voedsel

Schoon, visrijk water met voldoende visjes, waterinsecten en larven. Overhangende takken of paaltjes als uitkijkposten helpen bij de jacht.
""

Veiligheid

Rustige, schone wateren zonder verstoring en met voldoende schuilplaatsen langs de oever.
""

Verbinding

Goed verbonden watergangen met voldoende vis en geschikte broedlocaties binnen het territorium.

Natuurinclusieve maatregelen voor de IJsvogel

Icoon bomen

Bomen

Icoon natuurvriendelijke en drijvende oevers

Water en natuurvriendelijke oevers